Reflectie van drie jaar zeilen

Reflectie van drie jaar zeilen

Op 1 juli 2025 waren we precies drie jaar onderweg met My Motu. Drie jaar wonen op het water, slapen met het geluid van de golven, ontbijten met uitzicht op de horizon en leven met de wind als onze gids. Wat begon als een droom, is inmiddels ons dagelijks bestaan geworden, compleet met lekkende slangen, onderwaterwerelden, zelfgebakken chapati’s en stormachtige nachtwachten.

Samen, (Jeroen, Rajesh en ik), nemen we de tijd om stil te staan. Wat doet drie jaar op zee eigenlijk met een mens? Met jezelf? Met je gezin? Tijd dus voor een moment van reflectie. Geen terugblik in cijfers of mijlen (al zijn het er bijna 19.000 inmiddels), maar in gevoelens, groei, dromen en twijfels. Daarom stelde ik Jeroen, Rajesh en mezelf een reeks vragen: over wat we leerden, misten, hoopten en nooit hadden zien aankomen.

De antwoorden die kwamen, waren te waardevol om samen te persen in één blog. Ze vroegen om ruimte. Om adem. Om aandacht. Daarom delen we ze in een drieluik. Geen samenvattingen, geen filter, gewoon zoals het is.

In deel 1 lees je hoe deze reis ons heeft veranderd, wat we missen, wat we nooit hadden verwacht.
In deel 2 delen we onze dromen, twijfels, en hoe we nu kijken naar vrijheid en toekomst. 
in deel 3 duiken we in wat ons draagt, wat schuurt, wat ons raakte en wat we anderen willen meegeven.

Want zeilen is meer dan koers houden, het is ook leren laveren tussen verlangens en onzekerheden, ontdekken wat echt telt, en je blijven verwonderen over de wereld om je heen. 

Wat de zee in ons veranderde

Een lange reis verandert je, soms langzaam, als zand dat zich tussen je tenen nestelt, soms plotseling, als een golf die je onverwacht overspoelt. In dit eerste deel van onze reflectie staan we stil bij wat er in onszelf veranderd is sinds we aan boord stapten. Wat hebben we losgelaten? Wat hebben we gevonden? Wat verraste ons onderweg en wat missen we, soms, nog steeds van het leven dat we achterlieten? Drie stemmen, drie perspectieven, één gedeelde reis.

Wat is er in ons veranderd sinds we aan deze reis begonnen?

Aagje: Drie jaar geleden stapte ik aan boord van een droom. Een droom die ik samen met mijn gezin vormgaf, met moed, nieuwsgierigheid en een flinke dosis lef. Wat ik toen nog niet wist, is hoe diep deze reis mijzelf zou veranderen. Niet in één klap, maar beetje bij beetje, golf na golf.

Ik ben zachter geworden in mijn oordeel, vooral over mezelf. Waar ik vroeger vaak kritisch naar binnen keek, of dingen wel goed genoeg waren, of ik wel genoeg deed, heb ik nu meer vertrouwen gekregen in mijn eigen kompas. Ik hoef niet alles zeker te weten. Ik mag onderweg zijn, ook innerlijk.

Mijn overtuigingen zijn minder zwart-wit. Er is ruimte gekomen voor twijfel, voor “ik weet het even niet”, voor het besef dat tegenstrijdigheden naast elkaar kunnen bestaan. Vrijheid en verantwoordelijkheid. Vreugde en heimwee. Avontuur en verlangen naar rust.

Mijn gewoontes zijn ook veranderd. Leven op een boot vraagt om improvisatie, flexibiliteit, geduld. Dingen gaan niet zoals gepland, en dat is oké. Ik hoef het niet altijd onder controle te hebben. Ik kan het ook niet. En juist daarin zit een vrijheid die ik eerder niet kende.

Mijn zelfbeeld? Dat is niet meer verweven met wat ik doe, maar met wie ik ben. Niet meer de vrouw met de volle agenda, de eigen praktijk, het goedlopende leven aan land. Maar de vrouw die haar voeten stevig in het zand zet, die haar angst in de ogen kijkt en die zichzelf blijft hervinden in het ruisen van de zee. Ik ben misschien niet altijd zeker van mijn koers, maar wel van mijn anker. 

Vroeger was ‘thuis’ het huis waarin ik woonde. De muren, de meubels, het bekende ritme. Nu weet ik: thuis is geen plek, maar een gevoel. Een gevoel van verbondenheid. Van veiligheid. Van samen. Thuis is waar ik ben met de mensen van wie ik houd, of dat nu midden op de Stille Oceaan is, in een knusse ankerbaai, of aan een keukentafel in Nederland. Het zit in de gesprekken, de kleine rituelen, het samen lachen, het elkaar vasthouden als het moeilijk is.

Soms is thuis de stilte van de oceaan, en soms het geroezemoes van een vertrouwde stem aan de andere kant van de wereld. En altijd draag ik het ook in mezelf mee, als een innerlijke plek waar ik kan landen, ook als de zee ruig is.

Rajesh: Deze drie jaar zeilen waren noch helemaal gemakkelijk, noch overweldigend moeilijk. De reis bracht de nodige ups en downs met zich mee, maar door dit alles ben ik een wijzer man geworden, meer geaard, geduldiger en meer in harmonie met mezelf en de wereld om me heen.

Jeroen: Als ik naar mijn karakter en gedrag kijk, heb ik het gevoel dat ik in wezen nog steeds dezelfde persoon ben als voordat ik stopte met werken en fulltime op een zeilboot ging wonen.
Dezelfde interesses, gewoontes, vreugde, uitdagingen en frustraties. Het grote verschil zit in de extra tijd die er nu voor alles is. Het leven is rustiger en eenvoudiger geworden, en ik besteed meer tijd aan de dagelijkse routines: yoghurt maken, brood bakken, schoonmaken, de boot onderhouden, de watermaker laten draaien, een praatje met de buren, koffie drinken in de kuip en genieten van het uitzicht.

Elke dag breng ik ook veel tijd door op mijn telefoon, met het lezen van nieuws en het kijken naar YouTube-kanalen die me interesseren, vooral over de veranderende wereld, menselijk gedrag, technologie en zeil- en reiskanalen.

Nieuwe ervaringen zijn voor mij altijd een drijfveer geweest. Dat kan een vakantie naar een onbekende plek zijn, een nieuwe activiteit of sport om uit te proberen, of een project waar ik in kan duiken, of het nu gaat om een huis, een auto, een motor, een nieuwe baan of tijd doorbrengen met vrienden.

Ik vind het niet erg om een tijdje niets productiefs te doen, maar ik voel me op mijn best als ik bezig ben met projecten die mijn dagelijks leven verbeteren. Zoals het opknappen van een douche, het bouwen van een schuur met een pooltafel, of het kopen en renoveren van een oud vakantiehuisje of een caravan.

In ons vroegere leven werkten we allebei fulltime om dit soort dingen te kunnen bekostigen. Dat betekende dat we het grootste deel van de tijd druk waren. En juist daarin zit het grote verschil met het leven dat we nu leiden.

De overvloed aan tijd die we nu hebben, is voor mij heel waardevol. Het geeft me de ruimte om na te denken over mezelf, mijn leven en wat ik echt belangrijk vind. Dat is iets waar ik eerder moeite mee had en wat ik het grootste deel van mijn leven liever uit de weg ging, door mezelf af te leiden met werk, vakanties en nieuwe projecten.

Wonen op een zeilboot in een tropisch klimaat voelt in deze fase van mijn leven bijna perfect. Alleen zou ik dit niet doen, en ik ben me er terdege van bewust dat een groot deel van het succes schuilt in het samen doen met Aagje en Rajesh.

Wat ik bijzonder vind, is hoe harmonieus we samenleven op de boot. We hebben allemaal een eigen dagritme en sterke karakters, maar we geven elkaar de ruimte. Tegelijkertijd brengen we dagelijks quality time met elkaar door: spelletjesavonden, samen eilanden verkennen, snorkelen, lunchen, dineren, een sundowner in de kuip om vijf uur, afwassen, haren knippen, vissen, zeilen, films en series kijken. Dat is iets wat ik ontzettend waardeer.

Wat zijn de momenten geweest waarop je het meeste over jezelf heb geleerd en wanneer was je het meest trots op jezelf?

Jeroen: Na drie jaar aan boord voelt de boot zó vertrouwd aan dat ik soms bijna vergeet hoeveel uitdagingen en leercurves we onderweg hebben doorgemaakt. Van het stap voor stap ombouwen van de boot tot een betrouwbaar ‘huis op het water’, tot het aanleren van de vaardigheden om veilig oceanen over te steken en te navigeren tussen eilanden, riffen en atollen, het was een intens, maar waardevol proces. Soms zeg ik tegen mensen: “Het is niet moeilijk, iedereen kan dit.”
En misschien is dat in zekere zin ook waar, maar eenvoudig? Nee, zeker niet.

Er waren momenten waarop ik flink werd uitgedaagd, vooral door een aantal technische problemen aan boord. Gelukkig kon ik rekenen op de hulp van een goede vriend, en hebben we het samen stap voor stap opgelost. Het gaf niet alleen vertrouwen, maar ook een gevoel van voldoening.

Wat ik bijzonder vind, is dat Aagje en ik samen steeds opnieuw het lef hebben om grote keuzes te maken. We volgen ons hart. We hebben niet alleen ooit besloten om ons oude leven achter ons te laten, maar ook om dit nieuwe hoofdstuk écht vorm te geven, op onze manier. En daarin bewijzen we onszelf: we kunnen dit samen. We hoeven niet bang te zijn om dingen te veranderen als het tijd is. Als je luistert naar je gevoel, komt de richting vanzelf.

Aagje: Deze hele reis is één grote les. Niet een rustige zomercursus, maar een intens en doorlopend leertraject waarin de klas geen muren heeft, het examen onverwachts begint, en de oceaan je docent is.

Ik heb geleerd dat dapper zijn niet betekent dat je nergens bang voor bent. Dapper zijn is doorgaan, terwijl je bang bent. Mijn angst voor water is er nog steeds. De gedachte aan iets wat me onder water zou kunnen trekken, het gevoel dat ik zou kunnen verdrinken, die angst zit diep. Ze komt niet zomaar op bezoek, ze reist met me mee.

Elke keer dat we vertrekken voor een langere oversteek, voel ik het weer. Die onrust in mijn buik, het verhoogde alert zijn, het rationeel weten dat het goed komt, maar het lijf dat toch even protesteert. Toch hijs ik samen met Jeroen en Rajesh de zeilen, kijk ik vooruit, en adem ik diep in. En weer uit.

Wat ik heb geleerd is misschien wel het belangrijkste inzicht tot nu toe: ik ben niet alleen hierin. Zoveel andere zeilers, zelfs de meest ervaren, dragen hun eigen angsten met zich mee. En dat maakt het normaal. Menselijk. Geen teken van zwakte, maar van bewustzijn. En dat besef heeft me milder gemaakt voor mezelf.

Het moment van trots zit niet in één groot succes, geen overwinningsvlag op de top van een denkbeeldige berg. Het zit in het blijven doorgaan. In het niet vluchten voor de angst, maar haar een plekje geven aan boord. In het toegeven dat ik het soms spannend vind, maar me er niet door laat verlammen. In het feit dat ik niet alleen maar overleef, maar geniet.

Ik geniet 100%. Van het geluid van de golven tegen de romp. Van het zonlicht dat in duizenden sterretjes over het water danst. Van de momenten in de kuip met een kop thee, of met tranen in mijn ogen van het lachen. Zelfs van de spanning vóór vertrek, omdat ik weet: als ik straks weer land zie, ben ik niet alleen verder gekomen, ik ben gegroeid. En dat, dat maakt me trots.

Rajesh: Aan het begin van de reis wist ik echt niet hoe ik het zou vinden om fulltime op een zeilboot te wonen. Ik was nooit een “watermens” geweest en de zee voelde vreemd aan. Maar iets in me zei: “Probeer het gewoon, Rajesh.” Dus dat deed ik.

Naarmate de reis vorderde, begonnen we meer van de natuur te zien: afgelegen eilanden, levendige riffen, eindeloze luchten. Ik begon te snorkelen en legde alles vast wat ik kon met mijn kleine GoPro. Ik wist er niet veel van, maar elke keer dat ik het water in ging, ontdekte ik iets nieuws. Elke vis, elk koraal of elke zeeschildpad vervulde me met een soort stille vreugde en nieuwsgierigheid die ik nog nooit eerder had gevoeld. Ik wilde meer zien.

Die nieuwsgierigheid werd een passie toen ik klaar was met mijn duiklessen. Ik was ongelooflijk trots op mezelf. Duiken bracht me dichter bij de onderwaterwereld en ik besefte dat ik niet alleen leerde leven in de zee, ik werd er deel van. Ergens onderweg is de jongen die ooit twijfelde, een waterjongen geworden, een zeeman.

Mijn liefde voor fotografie ontwikkelde zich ook. Toen ik aan land leefde, legde ik vooral mensen vast. Maar het leven op de boot verlegde mijn blik naar de natuur. Ik begon vogels, wilde dieren en landschappen te fotograferen die me op de beste manier klein deden voelen. Het was in Panama dat deze transformatie een feit was. Daar, omringd door een rijke biodiversiteit, ontdekte ik mezelf, niet alleen als reiziger of zeiler, maar als natuurfotograaf.

Wanneer voelde je dat je precies was waar je moest zijn?

Rajesh: Het was tijdens de langere reizen, die overtochten van drie dagen of langer (vooral de Bahama-oversteek), dat ik me het meest thuis voelde, het meest verbonden met waar ik hoorde te zijn. Daar, ver van het vasteland, alleen de boot, de wind en de open zee, veranderde er iets in me.

Hoe langer we zeilden, hoe lichter ik me voelde. Ik maakte me geen zorgen over wat er zou komen. Er was geen druk, geen haast, alleen maar aanwezigheid. De uitgestrektheid van de oceaan, de volledige eenzaamheid, het ritme van de golven, het klopte allemaal voor me op een manier die het leven op het land nooit helemaal begreep. Het is vreemd en mooi: hoe verder ik van de wereld verwijderd was, hoe meer ik me met mezelf verbonden voelde. Dat waren de momenten waarop ik wist: ik hoor bij de zee.

Aagje: Zonder twijfel: tijdens de oversteek van Panama naar Frans-Polynesië. Dit was niet zomaar een overtocht. Het was de oversteek waar we vanaf het allereerste begin naartoe hadden gewerkt. Elke bootklus in de Cariben, elke nacht op wacht in de Bahama’s, elke keer dat iets stuk ging en we het weer samen oplosten, alles leidde naar dit ene moment. Het voelde alsof al onze voorbereiding, onze keuzes, onze groei in één lijn samenkwamen, gericht op deze oceaan.

In Panama hing er iets in de lucht. Een gespannen energie onder de zeilers, verwachtingen, zenuwen, het besef van hoe ver en onherroepelijk deze oversteek is. En dan komt de twijfel. Zijn wij er echt klaar voor? Doen we hier goed aan? Zeker als onze buddy boat besluit om het toch niet te doen, wordt die twijfel ineens heel voelbaar. Maar ergens daaronder, dieper, zat ook iets anders. Een weten. Een vertrouwen.

En dat vertrouwen werd bevestigd op het moment dat we het anker ophaalden. Nog geen 500 meter onderweg, vingen we onze eerste vis, een teken, een knipoog van de zee. Alles klopte. De boot voelde sterk. Wij voelden ons verbonden. We wisten: dit is ons moment.

Die oversteek werd magisch. Niet omdat alles vlekkeloos verliep, maar omdat we samen, als team, in volledige overgave leefden. Aan de wind, aan de golven, aan de sterrenhemel. De dagen vloeiden in elkaar over, met zonlicht op het dek en de geur van zeezout in de lucht. De nachten waren stil en vol vertrouwen, met alleen het maanlicht als gezelschap en de rustige ademhaling van de oceaan om ons heen.

En dan, Frans-Polynesië. De betovering van de Tuamotu-eilanden, met hun stille lagunes, hun turquoise werelden en hun eindeloze horizon. Daar landden we niet alleen fysiek, maar ook in ons hart. We voelden ons thuis, diep thuis. In een deel van de wereld dat zó ver van alles ligt, en ons juist daarom zo raakte.

Als er één moment is waarop ik wist: “Ik ben precies waar ik hoor te zijn,” dan was het dáár. Op dat water, onder die hemel, in die verbinding, met de natuur, met elkaar, en met mezelf.

Jeroen: Eén moment dat er voor mij echt uitspringt, is het zwemmen met een baby-bultrugwalvis en haar moeder. We waren zó dichtbij dat we elkaar in de ogen keken. Je kon haar bijna aanraken. Het was een ontmoeting die me tot op het bot raakte.

Wat dit moment zo bijzonder maakte, was de ongelooflijke rust en vriendelijkheid die deze dieren uitstralen. Ondanks hun enorme omvang voelde het geen seconde bedreigend. Integendeel. Het was vredig, sereen zelfs. Je voelt op zo’n moment hoe klein je bent, maar ook hoe verbonden. Zo dicht bij de natuur staan, op die manier, dat doet iets met je.

En wat ik vooral besefte: van deze reuzen kunnen wij als mensen nog veel leren. Over vertrouwen, over balans, over niet méér nemen dan je nodig hebt. Het voelde alsof ik precies was waar ik moest zijn.

Wat had je nooit verwacht, terugkijkend op drie jaar zeilen?

Aagje: Er is zoveel dat me heeft verrast. Dingen die ik niet had kunnen voorspellen, zelfs niet met de best geplande route of de stevigste weersvoorspelling.

Ik had nooit verwacht dat ik zóveel zou aankunnen. Dat ik mijn angsten zou leren dragen als een rugzak: niet weg, niet verdwenen, maar ook niet meer verlammend. Dat ik in staat ben om door te gaan, zelfs als ik bang ben. Dat ik sterker ben dan ik ooit dacht, en tegelijkertijd zachter. Menselijker.

Ik had ook niet verwacht hoeveel afscheid er bij dit leven zou horen. Van mensen, van plannen, van verwachtingen. Soms tijdelijk, soms definitief. En dat loslaten niet iets eenmaligs is, maar een soort ritme van het zeilersleven. Vriendschappen die opbloeien in een ankerbaai en verdwijnen achter de horizon. Contacten thuis die verwateren, ook al wil je dat niet. Dat deed en doet soms pijn. Maar het heeft me ook geleerd: wie blijft, blijft dieper. En wie voorbijvaart, laat vaak een mooie echo na.

En dan zijn er de verrassingen. Zoveel.

Ik had nooit gedacht dat ik zo echt zou kunnen leven. Zo rauw, zo puur. Dat ik elke dag opnieuw de wereld in zou kijken met kinderlijke verwondering. Dat ik dolfijnen zou zien spelen alsof ze speciaal voor mij kwamen. Dat ik de kleuren van een zonsondergang zou kunnen ruiken. Dat ik met blote voeten op het dek zou staan en zou voelen: ik hoor hier.

En eerlijk? Ik had ook niet verwacht dat ik dit zó lang zou volhouden zonder gek te worden van de beperkte ruimte, de klussen, het zout, de herrie van een wapperende lijn of een piepende luikrubber. Maar het went. Je leert ermee dansen. Net als met de golven.

Rajesh: Ik had nooit verwacht dat ik verliefd zou worden op het leven op een boot, laat staan dat ik er zo van zou genieten. Afkomstig uit India, waar ik omringd was door heuvels, rivieren, gebouwen en mensenmassa’s, maakte de oceaan nooit deel uit van mijn wereld. Ik had nog nooit een zeilboot gezien, laat staan me voorgesteld om er fulltime op te wonen. Maar hier ben ik dan, volledig ondergedompeld in een levensstijl waarvan ik het bestaan niet kende, en ik hoop oprecht dat die nooit eindigt.

Wat ik echter niet had verwacht, was de emotionele kant van dit leven. Op een zeilboot ontmoet je ongelooflijke mensen en bezoek je onvergetelijke plekken, maar je moet ook afscheid nemen. Soms is dat voor even, maar soms voor altijd. Je weet het nooit echt. Dat is het moeilijkste: loslaten zonder te weten of paden elkaar ooit weer zullen kruisen.

Jeroen: Dit vind ik best een lastige vraag. Vooral omdat ik iemand ben die niet graag plant en liever met de dag leeft. Ik had, en heb nog steeds, geen helder toekomstdoel of grote verwachtingen. Maar ik doe een poging om deze vraag te beantwoorden.

Wat me het meest heeft verrast, is hoeveel mensen er op zoek zijn naar een ander leven. Naar vrijheid, eenvoud, avontuur. Mensen die, net als wij, op reis zijn gegaan, ieder met hun eigen verhaal en reden. Sommigen met een einddatum in zicht, maar veel ook niet. Ik had niet verwacht dat we zó vaak mensen zouden tegenkomen die precies hetzelfde pad bewandelen.

Ik had ook niet gedacht dat ik me zo op mijn gemak zou voelen terwijl we ergens voor anker liggen. Slapen op het water gaat verrassend goed, en het eenvoudige leven met veel tijd en weinig verplichtingen bevalt me eigenlijk uitstekend. Vooral hier in de Pacific voelen we ons veilig en thuis aan boord.

En dan iets wat ik echt bijzonder vond: dat mijn schoonzus Nathalie ons kwam opzoeken in Frans-Polynesië én een stuk meezeilde. Dit ligt echt vér buiten haar comfortzone, maar ze heeft het gewoon gedaan. Echt knap, chapeau!

Wat ik niet had voorzien, is hoe confronterend de impact van klimaatverandering en overbevissing is. We zien het hier met eigen ogen: weinig vis in de zee, overwoekering van sargassum, stranden vol drijvende algen, dode koraalriffen, watertemperaturen van soms 32 graden, en ziekmakende vissen zoals bij ciguatera.

De natuur heeft het moeilijk. En nu gaan we ook nog de zeebodem verstoren met het delven van ‘rare earth metals’ uit zogenaamde zee-nodules. Eerlijk gezegd was ik nooit zo bezig met dit soort dingen, maar dat is veranderd. Ik maak me nu oprecht zorgen over de toekomst van de planeet.

Wat mis je het meest van het leven vóór de zeilreis en wat helemaal niet?

Jeroen: Eerlijk gezegd mis ik niet veel van mijn oude leven. Ik denk dat ik er echt aan toe was om het roer om te gooien toen we vertrokken. Natuurlijk zijn er dingen waar ik met weemoed aan terugdenk, vooral de spelletjesavonden met familie en de gezellige bijeenkomsten met vrienden. Ongedwongen samenzijn, gewoon genieten van elkaars gezelschap. Ik verwacht dat we dat in de toekomst weer oppakken. We spelen namelijk met het idee om elk jaar een paar maanden in Nederland te wonen en te werken, en daarna weer terug te keren naar het leven op de boot.

Wat ik absoluut niet mis, is het drukke bestaan in Nederland, de constante regeldruk en de bemoeizucht van de overheid bij alles wat je doet. Hier, op een zeilboot in de Pacific, voelt het leven een stuk vrijer. Minder gehaast, minder regels, meer rust. In Fiji bijvoorbeeld zijn de mensen overal opgewekt en vriendelijk. Er heerst een ontspannen sfeer die bijna ouderwets aandoet, in de positieve zin. Dat is echt een eyeopener geweest.

Rajesh: Eerlijk gezegd heb ik altijd ver weg gewoond van wat de meeste mensen ‘thuis’ noemen. Ik groeide op in een weeshuis met 30 tot 40 jongens van verschillende leeftijden. Daarna verhuisde ik naar Nederland en uiteindelijk belandde ik op deze zeilreis. Dus in veel opzichten was ik al gewend aan een leven vol verandering.

Wat ik mis aan het leven op het land is de constante verbinding met mensen: dezelfde gezichten zien, langdurige vriendschappen opbouwen, dat gevoel van een geaarde gemeenschap. Dat is iets wat het zeeleven niet biedt. Hier is alles en iedereen tijdelijk.

Maar ik mis de routine niet. Ik hou van de vrijheid, de constante beweging en de verrassingen die dit leven met zich meebrengt. Afgezien van een paar goede vrienden in India en mijn familie in Nederland, heb ik niet het gevoel dat ik iets heb achtergelaten. Hier voel ik me levend.

Aagje: Wat ik het meest mis, zijn de mensen. Niet zomaar kennissen, maar de diepgewortelde verbindingen. De spontane koffiemomenten, even langsfietsen voor een praatje, samen lachen om niets. Het soort nabijheid dat niet via een beeldscherm past, hoe goed de wifi ook is. Familie, vrienden, cliënten die vertrouwd raakten, die menselijke nabijheid is voor mij onvervangbaar.

En ook mijn werk. Niet per se het runnen van een praktijk of het beheren van afspraken, maar het contact. Het luisteren naar verhalen, het geruststellen, het zien van een glimlach na een succesvolle behandeling. Daarin kon ik iets betekenen, en dat mis ik nog altijd, dat gevoel van directe impact.

Maar er zijn ook dingen die ik totaal niet mis. Het opgejaagde ritme, bijvoorbeeld. De agenda die altijd overloopt. Het gevoel dat je altijd iets moet. En gek genoeg: de spullen. Ik dacht dat ik mijn grote schildersezel, mijn kasten vol kleding of mijn vertrouwde keukenspullen zou missen. Maar het blijkt dat ik met heel weinig prima kan. Juist die eenvoud brengt rust.

Wat ik dacht dat ik zou missen, zoals lange warme douches, eindeloze supermarktkeuzes of een vast bed dat niet beweegt, blijken slechts luxe te zijn. Comfortabel, ja. Noodzakelijk, nee. Want wat ik heb gekregen in ruil voor die gemakken, is onbetaalbaar: ruimte in mijn hoofd, verbinding met de natuur, het ritme van de zon en maan, en het gevoel dat elke dag telt.

Drie jaar onderweg heeft ons veranderd, op subtiele, maar ook ingrijpende manieren. We leerden laveren tussen verwachtingen en realiteit, tussen angst en vertrouwen, tussen afscheid en verbinding. Wat we achterlieten bleek niet altijd wat we het meeste misten, en wat we vonden ging vaak dieper dan we ooit hadden kunnen bedenken.

Maar dit was pas het eerste ankerpunt van onze reflectie. In het volgende deel duiken we in wat deze reis ons bracht aan dromen en verlangens. We vertellen over de momenten die ons raakten, wat vrijheid voor ons is gaan betekenen, en hoe we nu, na drie jaar, naar de toekomst durven kijken.

Lees binnenkort deel 2: Dromen, vrijheid en het leven onderweg, over hoop, richting en het vertrouwen dat de zee altijd een horizon biedt.