Isla de Providencia

Op dit moment zeilen we weg van Isla de Providencia, terwijl dolfijnen de boot uitzwaaien. Een mooi moment om terug te blikken op ons twee weken durende verblijf hier. Het begon allemaal met het opzoeken van de locatie van Isla de Providencia, aangezien we er nog nooit van hadden gehoord voordat Karin voorstelde elkaar hier te ontmoeten. Providencia, ook wel bekend als Providence Island, bevindt zich in de Caraïbische Zee, ongeveer 800 km ten noordwesten van het vasteland van Colombia. Het eiland bleef relatief onbekend bij de meeste Colombianen, maar Nicaragua had ooit aanspraak gemaakt op Providencia. Uiteindelijk erkende het echter de onafhankelijkheid van Colombia over het eiland in een verdrag uit 1928, hoewel het geschil af en toe weer oplaait.

Sindsdien heeft Providencia een vrij beperkte rol in het nationale leven van Colombia gespeeld. In november 2020 werd het eiland zwaar getroffen door orkaan Iota, waarbij 98% van de infrastructuur werd verwoest. Dankzij economische steun van zowel Colombia als de Europese Unie is het eiland echter weer opgebouwd. Tijdens het inchecken bij de immigratie en douane vertelde mr. Bush ons zelfs dat de orkaan als een “zegen” werd beschouwd.

Karin, een professionele journaliste die vloeiend vier talen spreekt en nog drie andere talen redelijk, weet met haar natuurlijke charisma mensen aan het praten krijgen. Als een ware speurhond gaat ze te werk om de echte verhalen van de lokale bevolking boven water te krijgen. Hierdoor komen we erachter dat de zogenaamde “zegen” van orkaan Iota slechts voor een specifieke groep mensen waar bleek te zijn. De Colombiaanse regering stuurde snel hulp vanaf het vasteland om Providencia weer op te bouwen, maar er was weinig overleg met de lokale bevolking. Plotseling eisten enkele lokale eilandbewoners het eigendom van bepaalde grond op, waarop ze vervolgens aanspraak maakten op de wederopbouw van hun huis, dat nog nooit eerder was gebouwd. Hierdoor werden anderen, die minder luidruchtig hun belangen behartigden, uiteindelijk buitengesloten. Helaas heeft de wederopbouw ook geleid tot het verlies van veel traditionele Caribische architectuur, zoals houten huizen met grote veranda’s. Deze zijn nu vaak vervangen door betonnen woningen.

Hoewel Providencia deel uitmaakt van Colombia, voelen de ongeveer 5.000 inwoners zich naar verluidt meer verbonden met de Caribische cultuur dan met de Colombiaanse. De meeste inwoners spreken Engels of San Andrés-Providencia Creools, een op het Engels gebaseerd creools, in plaats van het Spaans dat in de rest van Colombia wordt gesproken. Sinds 1810 behoren Providencia en het nabijgelegen San Andrés tot Colombia, verschillende regeringen hebben zich ingespannen om de eilanden meer in lijn te brengen met de Colombiaanse cultuur, wat helaas ten koste gaat van het unieke Raizal-erfgoed. Er zijn pogingen gedaan om het vurige baptistenprotestantisme van het eiland om te buigen naar het katholicisme, en het onderwijs op scholen is overgeschakeld van Engels naar Spaans. Regeringen hebben actief geprobeerd Colombianen aan te moedigen om naar een van de eilanden te migreren. Steeds meer eilandbewoners trouwen met Colombiaanse vastelanders, het Engels gaat hierdoor achteruit en de houding verandert. De traditionele bewoners van het eiland koesteren hun zorgen over de mogelijkheid dat hun serene thuis een nieuwe hotspot voor toeristen wordt. Het naburige eiland San Andrés, dat deze transformatie heeft ondergaan, fungeert als een krachtige waarschuwing waarom dit geen wenselijk scenario is. Op dit betrekkelijk kleine eiland wonen nu meer dan 100.000 mensen, kampt men met aanzienlijke problemen op het gebied van elektriciteit en water, en is het koraal grotendeels afgestorven. Bovendien heeft de toename van criminaliteit de levenskwaliteit ernstig aangetast. Het idyllische en ontspannen leven dat eens heerste, behoort nu tot het verleden, aangezien alles nu lijkt te draaien om het vermaak van toeristen.

Vlak voor de kerstdagen arriveerden we op isla de Providencia, en Jeroen kwam met een briljant idee: de lampjes die we hebben gekocht, hangen we in de vorm van een kerstboom aan onze mast. Later komen we erachter dat een groot deel van het eiland sprak over onze kerstboom van lichtjes. Mensen zeiden: “Op die boot voelen mensen écht de kerstsfeer.” Op kerstavond vieren we het feest met Karin en Alex, die bij ons op de boot zijn. Die middag sta ik al vroeg in de keuken, bezig met het bakken van ons dessert: Hollandse oliebollen en appelbeignets, welke een groot succes bleken te zijn! Daarna begin ik met de voorbereidingen van ons kerstdiner, bestaande uit kikkererwten curry en chicken chili, terwijl Rajesh verse chapati’s maakt. Na 11 maanden zonder elkaar te hebben gezien, hebben we veel te vertellen over onze avonturen.

Niet alles is rozengeur en maneschijn, en wanneer het woord “bootwerkzaamheden” valt, heerst er enige stress op beide boten. Tot in de late uurtjes delen we verhalen, lachen we en zijn er momenten waarbij een traantje zou kunnen vloeien. Toch zijn we het allemaal eens: zeilen rond de wereld is fantastisch. De mentaliteit die daarvoor nodig is, leer je gaandeweg. Deze levensstijl, met stress, onzekerheid, het trotseren van natuurgeweld en zelfs piraterij (onderweg naar Isla de Providencia zeilden Karin en Alex net iets te dicht langs de kust bij Honduras, waardoor ze enkele angstige uren doormaakten, maar gelukkig allemaal goed afliep), vereist aanpassingsvermogen en voortdurende alertheid. Het is iets waarop je je niet kunt voorbereiden. Soms voelt het alsof niemand je begrijpt, en daarom zijn deze connecties, zoals die met Karin en Alex, zo waardevol. Gedeelde smart is halve smart! 

Sociale media kan een uiterst nuttig hulpmiddel zijn. Karin, die doorgaans niet snel reageert op persoonlijke berichten en daardoor deze nauwelijks bekijkt, stuit op een bericht waarin een foto is genomen van haar creditcard. Met enige argwaan besluit ze uiteindelijk toch in haar portemonnee te kijken en tot haar verbazing realiseert ze zich dat het inderdaad haar creditcard is die ze blijkbaar was vergeten bij de geldautomaat en die ze nog niet had gemist. Door middel van het opzoeken van haar naam op Instagram en de foto met de kerstboomlampjes van onze boot hebben ze haar weten op te sporen. Melissa en haar vriend waren nog niet eerder op een zeilboot geweest en hierdoor als dank heeft Karin hun uitgenodigd aan boord en hebben we samen een pasta maaltijd voor hun gekookt. Karin heeft Melissa vervolgens geïnterviewd over het eiland en de problemen die zich voordoen. Dit interview zal over een paar weken te beluisteren zijn op hun boatcast Mabul op hun website sailingmabul.com

We gaan op verkenning uit over het eiland. Er zijn geen auto’s op het eiland, maar wel scooters en een soort 4×4 golfbuggy waar we met zijn 5’en in konden. We hoorden van een bootrace bij Playa Manzanillo. Om bij het strand te komen, hebben we een korte rit over de gebaande paden gemaakt met onze gehuurde golfbuggy. De zee heeft mooie turquoise kleuren en het strand heeft een paar strandtentjes. We nestelen ons in Rolands Roots Bar. Rolands is een zeer relaxte, typisch Caribische, rustieke bar waar cocktails en zeevruchten worden geserveerd. Hoewel het eten een beetje tegenviel, hebben we veel geleerd over een andere donkere kant van het eiland. Isla de Providencia was lange tijd gevrijwaard van de invloed van gewelddadige drugshandelaren in Colombia. Hier tref je geen wapens, huurmoordenaars, lijfwachten of de kenmerkende pronkzuchtige sieraden van drugsbaronnen aan. Het probleem schuilt echter onder de oppervlakte en is daarom niet minder verontrustend. Het eiland worstelt met een groeiende drugscrisis en wordt geconfronteerd met het verontrustende feit dat een aanzienlijk deel van de mannelijke bevolking “verdwijnt”. Hoewel ze niet uitgebreid over het onderwerp wilde praten, prikkelde het Karins nieuwsgierigheid en zette het haar aan tot verder onderzoek voor meer informatie. We waren getuigen van de bootrace tussen drie lokale boten en waren aanwezig tijdens zowel het optuigen van de boten als de start. Rajesh legde dit vast met zijn drone en kon deze foto’s en video’s later delen met de lokale bevolking.  

Later op de middag vervolgden we onze reis naar het South-west Bay-strand. We kozen ervoor naar het linker uiteinde van het strand te lopen, waar het opvallend rustiger was. Terwijl de meeste andere toeristen zich verzamelden aan de rechterkant, waar enkele strandtentjes hun muziek wat luider zetten, ervoeren wij hier aan de linkerkant de serene rust waar het eiland om bekend staat. Hier heerste geen haast of stress; mensen glimlachten en genoten ontspannen van hun drankje. We namen een duik in het water, het water was door de storm van de afgelopen 5 dagen nog vrij troebel en bij het voelen van “iets” aan onze tenen liepen we al snel weer naar het strand en bewonderden de zonsondergang.

Tegen de tijd dat het etenstijd was, vervolgden we onze reis en belandden we bij een steakhouse. Terwijl Alex en Rajesh aan de overkant een pizza bestelden, mogen ze die bij ons aan tafel opeten. De pizza’s werden zelfs bezorgd in dit restaurant! Jeroen, Karin en ik genoten van biefstuk met aardappelen, bereid op de barbecue. Daarna rijden we terug naar de boot en vallen we niet veel later allemaal in een diepe slaap. Sinds onze aankomst in Providencia heeft ieder van ons vreemde dromen. Wat zou de reden achter dit fenomeen kunnen zijn? Zou het mogelijk kunnen zijn dat de spookachtige verhalen over de ronddwalende geest van de piraat Henry Morgan hier waar zijn?

Mensen komen graag naar Isla de Providencia vanwege de overvloed aan duikmogelijkheden. Ook wij besloten de onderwaterwereld te verkennen met de deskundige begeleiding van duikinstructeur Justifer en kapitein Olin aan het roer van de speedboot. In levendig Creools communiceren ze, maar voor ons blijft het een mysterieuze taal. Ons verlangen om met haaien te duiken werd duidelijk gemaakt, en tijdens de briefing verzekerde Justifer ons met een zelfverzekerde glimlach dat we “99% zeker haaien zouden tegenkomen.”

Grijze rifhaaien, nieuwsgierig van aard, zullen ons zonder enige agressie naderen, zolang we maar niet probeerden ze te “aaien”. Met deze instructies daalden we in het water, waar alleen het geluid van onze eigen ademhalingsapparatuur en het klikken van vissen onze oren vulden. Binnen kortste tijd verschenen de eerste grijze rifhaaien, uiteindelijk omringden zeven van deze majestueuze wezens ons. Geen van ons voelde angst; in plaats daarvan genoten we van de unieke ervaring van hun nieuwsgierigheid. Alex heeft tijdens het duiken alle foto’s gemaakt en deze later met ons gedeeld.

Tijdens de pauze tussen onze duiken informeerde Karin naar de drugsproblematiek op het eiland. Aanvankelijk terughoudend leken Justifer en Olin niet te willen antwoorden. Met haar charmante glimlach en charismatische persoonlijkheid slaagde Karin er uiteindelijk in om weer een stukje van het verhaal los te peuteren. Het eiland ligt op kruispunten van verschillende drugssmokkelroutes. Wanneer de kustwacht sommige boten nadert, worden ze gedwongen hun lading snel overboord te gooien. Dit leidt tot regelmatige aanspoeling van enkele cocaïnepakketten langs de kust. Wat er precies met deze aangespoelde drugs gebeurt, moesten we nog even afwachten voordat we daar antwoord op kregen.

Wel onthulden ze dat de diepgaande kennis van de eilandbewoners over de oceaan hen tot waardevolle troeven maakt voor drugssmokkelaars. Dit maakt hen een gemakkelijk doelwit om gerekruteerd te worden als piloten voor narco-speedboten, waardoor ze de laatste schakel worden in de drugshandelketen met verstrekkende gevolgen voor hun gezinnen. Vanwege de ligging van het eiland is Providencia ook een plaats waar de drugsmuilezels hun boten tanken, vaak waarbij de lokale bevolking de brandstof aan de boten voor de kust levert. Ook Olin en Justifer hebben vrienden verloren, die ofwel zijn opgeslokt door de oceaan of ergens vastzitten in de gevangenis. 

Uiteindelijk vroeg Karin hen over de mogelijke opbrengst van één kilo cocaïne. Olin gaf aan dat het 40.000 USD zou kunnen opleveren, waarbij 60% voor hen zou zijn en 40% voor ons als we het “ergens” zouden afleveren.

Bij onze tweede duik werden we begroet door grote scholen vissen en gingen we opzoek naar murenen, verpleegstershaaien en octopussen die zich verscholen tussen het levendige koraal. Het voelde geweldig om weer onder water te zijn. Het was immers veel te lang geleden. Tijdens ons verblijf hier staan nog vier duiken op het programma. We zijn het er allemaal over eens: we willen zoveel mogelijk haaien zien.

Voordat we het wisten was de laatste dag van het jaar 2023 daar. We probeerden erachter te komen of er een groot feest aan de wal zou zijn, maar dat vonden we niet echt. Ongeveer 10 boten zijn geankerd in de baai en we hebben voorgesteld om samen op oudjaarsavond een kampvuur te maken op het strand en samen het nieuwe jaar, 2024, in te luiden. Die middag bak ik oliebollen en maak ik Dahl met rijst, terwijl Karin een salade en gamba’s maakt. Ook bak ik nog wat extra frietjes, aangezien er onverwacht nog een paar solozeilers aanschuiven om mee te eten. Met een tafel vol heerlijk eten en een gevarieerd gezelschap creëren we een gezellige sfeer. We beginnen het feest op de boot en zetten het later voort op het strand, waar al mensen zitten te wachten. Om middernacht heffen we het glas en daarna keren we langzaam terug naar de boten, waar al snel onze ogen zich sluiten. Een gezond en gelukkig 2024 allemaal!

We hebben nog vier duiken voor de boeg. Ook tijdens deze duiken was Justifer er voor 98% zeker van dat we haaien zouden tegenkomen – en hij had gelijk. Alle vier de duiken waren indrukwekkend vanwege de aanwezigheid van de grijze rifhaaien. Ook leken de grijze rifhaaien steeds meer op hun gemak te zijn door onze aanwezigheid, waardoor ze soms vlak voor je langs zwommen en diep in je ogen leken te kijken. Opvallend was dat ze geen enkele keer agressief waren. De angstaanjagende beelden die ik vroeger voor mezelf creëerde na het kijken van ‘Jaws’, waarin ik alle haaien als bloeddorstige wezens beschouwde, klopten in ieder geval niet voor deze haaien. Net zoals de verpleegsterhaaien blijven de grijze rifhaaien rustig in hun leefgebied zwemmen en vertonen ze niet veel verschillen met mensen, wat nieuwsgierigheid betreft. Alex nam opnieuw de leiding in het maken van de meeste foto’s, terwijl Jeroen ook enkele opnames maakte met de GoPro.

Ons verblijf hier op het eiland verloopt bijna op het einde, maar niet voordat we ook de hoogste berg hebben beklommen. Bernardo Bernard, ook bekend als Big Boy, is een gids die toeristen meeneemt op wandelingen naar de hoogste berg van het eiland, The Peak. Onderweg vertelt hij veel of de medicinale planten die op het eiland te vinden zijn. We huren de golfbuggy nog een dag en rijden met zijn vijven naar de afgesproken plek. Terwijl we voorbij het kleine stadje liepen, nodigde het pad ons uit met tweetalige bord met daarop: “Je bent op weg naar The Peak. Om ervan te houden, moet je het kennen.” Deze aanmoedigende woorden zetten de toon voor de reis die voor ons lag. De houten loopbrug, ogenschijnlijk nieuwgebouwd na de orkaan, leidde ons over de bosgrond en bood een comfortabele en toegankelijke start. Het bleek de eerste van in totaal 6 houten bruggen te zijn. De klim die na de zesde brug volgde was pittiger dan verwacht. Naarmate we The Peak naderden, onderging het landschap een transformatie: bomen werden schaarser, trappen verdwenen, en de eens modderige grond maakte plaats voor rotsachtige ondergrond. Een natuurbrand een paar maanden geleden had een groot deel van de vegetatie verwoest.

Het bereiken van The Peak zelf was een ervaring op zich. Het panoramische uitzicht op het eiland was simpelweg verbluffend. Het uitkijkpunt onthulde de zeven kleuren van de zee, met prachtige tinten van de Caribische Zee, omringd door weelderige bergen. In het noorden waren Santa Catalina en de brug naar Providencia duidelijk zichtbaar, terwijl in het zuiden een ongemarkeerde rots, militaire basisantennes, en een zoetwaterreservoir werden toegevoegd aan het al indrukwekkende uitzicht. 

Tijdens de afdaling leken mijn benen net elastiekjes, soms wiebelden ze ongecontroleerd onder me, alsof ze een eigen leven leidden. Na een vermoeiende maar bevredigende tocht keerden we terug naar de buggy. Eenmaal op de boot viel ik meteen in een diepe slaap, maar al snel begon de koorts toe te slaan. Nee! Waarom nu? Vanavond staat er een reservering bij een heerlijk restaurant op het programma. Helaas kon ik niet mee en lag ik vroeg in bed met de nodige pijnstillers. Ook Alex bleek niet mee te gaan. Jeroen, Rajesh en Karin genoten samen van een heerlijke maaltijd, en we hebben echt iets gemist. 

De dag voor vertrek is aangebroken. We voltooien de uitcheckprocedure bij de douane en immigratie, doen de laatste boodschappen en zorgen ervoor dat alle jerrycans van de dinghy zijn gevuld met benzine. Onze zeiltocht van Isla de Providencia naar de San Blas eilanden van Panama staat op het programma. De benodigde documenten voor het Panamakanaal zijn ingediend en goedgekeurd. Op dit moment wachten we nog op de bevestiging van onze aanvraag om op 20 februari door het Panamakanaal te varen. 

Tot nu toe verloopt de zeiltocht goed, maar we hadden niet verwacht dat we op een aan de windse koers zouden belanden. Helaas ben ik nog niet helemaal in topconditie en steekt de koorts af en toe weer hevig de kop op. Gelukkig voelen Jeroen en Rajesh zich prima en kan ik hierdoor wat extra slaap pakken. Hierdoor ben ik toch in staat om mijn nachtdiensten net uit te voeren, zodat iedereen aan zijn slaap toekomt. 

In mijn volgende blog stappen we aan boord van de Regina Maris. Een schip dat oorspronkelijk de Noordzee trotseerde om te vissen, maar in 1990 werd omgetoverd tot een snel zeilschip dat klaar was om nieuwe horizonten te verkennen. Maar deze reis is niet alleen voor de avontuurlijke zee liefhebbers, want aan boord bevinden zich 36 jongeren tussen de 15 en 17 jaar, vastbesloten om niet alleen de zeeën te bezeilen maar ook hun kennis te vergroten. Welkom op een schip van 48 meter lang met 650 vierkante meter vaaroppervlak, waar traditie en moderniteit samenvloeien op de rollende golven. Hoe voelt het voor docenten en studenten om deel uit te maken van dit maritieme avontuur? In mijn volgende blog neem ik je mee in het fascinerende samenspel van onderwijs en zeilen op de Regina Maris.

Bedankt dat je de tijd hebt genomen om ons avontuur op Isla de Providencia te volgen!  Misschien heb je vragen over onze reis of suggesties voor toekomstige bestemmingen. We kijken ernaar uit om jouw vragen en suggesties te lezen. Blijf op de hoogte voor meer updates en vergeet niet om je in te schrijven voor onze nieuwsbrief om niets te missen van onze wereldwijde ontdekkingen. Samen delen we de passie voor avontuur en ontdekkingen. Tot de volgende bestemming, fair winds en happy travels!”