De Garden of Eden

De Garden of Eden

Stel je voor: een zanderig eiland, waar de wind onophoudelijk over de horizon waait en de zon genadeloos brandt. Midden in deze dorre omgeving bloeit echter Île d’Eden, ook wel de Garden of Eden genoemd. Een groene oase, een bewijs van menselijk doorzettingsvermogen en het vermogen om in harmonie met de natuur te werken.

Paul, een van de oprichters, kijkt met een warme glimlach uit over de tuin. “Het begon allemaal als een droom,” vertelt hij. “We wilden iets creëren dat niet alleen ons gezin zou voeden, maar ook als inspiratiebron kon dienen voor andere gemeenschappen.”

Bezoekers van de Garden of Eden kunnen verse groenten, fruit, kruiden, honing, zeezout en eieren kopen tegen aantrekkelijke prijzen. Paul benadrukt dat veel zeilers die in de lagune verblijven, nog niet weten van deze mogelijkheid. Hij hoopt dat meer zeilers de tijd nemen om langs te komen en de lokale producten te ontdekken.

Deze blog schreef ik na onze rondleiding door de Garden of Eden, samen met de enthousiaste bemanningen van SV Liward, SV Skylark en SV Lille Venn.

Het Begin

De Garden of Eden is al bijna 30 jaar een biologische tuin op het atol Tikehau. De vraag waarmee het allemaal begon was simpel: hoe kweek je planten in het koraalzand van een atol? In het begin was het zeker een uitdaging. De eerste jaren waren moeilijk, want het planten op organische wijze vereist geduld en toewijding. Maar naarmate de jaren vorderden, werd het resultaat steeds beter. In tegenstelling tot het gebruik van chemische meststoffen, waarbij de grond elk jaar harder en armer wordt, zorgt organische bemesting ervoor dat de bodem steeds vruchtbaarder wordt. Elke keer dat er geplant wordt, wordt er verse compost gemaakt.

De Kracht van Kokospalmen

Kokospalmen spelen een centrale rol in het leven op het eiland. Van de stam tot de bladeren en kokosnoten, elk deel van de boom wordt gebruikt. Zo dient de stam als compost, worden de bladeren versnipperd voor mulch, en levert de kokosnoot olie voor koken. Zelfs de kokosresten worden als diervoer gebruikt, en koken gebeurt met kokosschors in plaats van gas. Oude kokosnoten worden naar Tahiti gebracht om Monoi-olie te maken, een verzorgende olie voor huid en haar die dankzij het verhittingsproces een amberkleur krijgt.. 

Waterbeheer op het Eiland

Vers water is schaars op Tikehau. Regenwater wordt zorgvuldig opgevangen en gebruikt voor het besproeien van de planten, koken en drinken. Er is wel grondwater beschikbaar, maar dit is te zout om de groenten mee te besproeien. Daardoor wordt er per dag zo’n 400 tot 500 liter regenwater gebruikt voor de tuin, wat indrukwekkend is gezien de beperkte regenval in sommige seizoenen. Gelukkig is er een grote watertank, waardoor het water ook tijdens langere droogteperiodes voldoende beschikbaar blijft.

Een Levensstijl, Geen Bedrijf

De tuin en alles wat daarbij komt kijken, draait niet om winst maken. Hoewel de prijzen van de groenten vergelijkbaar zijn met die van niet-biologische producten in de lokale supermarkt, is dit geen commercieel gedreven project. Het is een manier van leven. Biologisch tuinieren vereist hard werk en toewijding, en hoewel het niet altijd de meest winstgevende weg is, is het wel een duurzame en betekenisvolle keuze. Winst maken staat hier niet centraal. De ministers van Landbouw van de Tuamotu-eilanden zou graag zien dat andere eilanden hetzelfde doen, maar dat gebeurt meestal niet. De reden hiervoor is dat biologisch tuinieren veel inspanning kost zonder financieel voordeel, en de bevoorradingsschepen blijven toch komen, wat als de makkelijkere weg wordt gezien.

Een Wereldwijde Visie op Duurzaamheid

De gemeenschap achter de Garden of Eden heeft ook grond in landen als Zuid-Afrika, Australië, de Verenigde Staten en Taiwan, waar ze biologische landbouw beoefenen. In de Verenigde Staten en Australië worden olijfbomen geplant voor de productie van olijfolie. In Zuid-Afrika verbouwen ze sojabonen en tarwe om bloem en sojasaus te maken Dit doen ze om te garanderen dat hun producten vrij zijn van genetische modificaties (OGM), waardoor ze hun eigen sojabonen planten en zelf sojasaus brouwen.

Zonne-energie als Energiebron

Sinds de opkomst van zonnepanelen is de gemeenschap overgestapt op zonne-energie, waardoor ze bijna volledig zelfvoorzienend zijn in hun energiebehoefte. De enige keer dat ze nog een generator gebruiken, is wanneer ze moeten lassen, maar voor de rest wordt alles, zelfs de waterpomp, aangedreven door de zon. Phil van SV Skylark merkt op dat het elektriciteitssysteem en het waterbeheer op het eiland vergelijkbaar is met dat van een zeilboot, waarbij de energie ook afkomstig is van de zon en water zorgvuldig wordt beheerd. 

De uitdaging van ongedierte

Net als elke boer heeft ook deze gemeenschap te maken met ongedierte. Ratten en fruitvliegen vormen de grootste problemen. Om ratten te weren, plaatsen ze metalen platen rond de stammen van kokospalmen, zodat de dieren niet naar boven kunnen klimmen. “Wist je dat ratten dol zijn op kokosnoten?” vraagt Paul. “Ja, ze hebben een neus voor de meest verse en voedzaamste exemplaren” legt hij uit.

Vanille

Vanille, een van de belangrijkste gewassen op veel eilanden in Frans-Polynesië, vereist veel zorg en aandacht. Een essentieel onderdeel van het verbouwen van vanille is het mulchen van de bodem, een proces waarbij organisch materiaal zoals bladeren en takken wordt afgebroken en op de grond wordt verspreid. Dit verrijkt de bodem, die anders voornamelijk uit zand zou bestaan. Het mulchen creëert een laag die voedingsstoffen vasthoudt, waar de wortels van de vanilleplant van profiteren.

Vanille is een lid van de orchideeënfamilie, wat betekent dat die relatief ondiepe wortels heeft. Het beschermen van deze wortels tegen de felle zon is essentieel voor hun groei. Daarom worden er schermen geplaatst die ongeveer 50-60% van het zonlicht tegenhouden. In de moestuin is dit verschil duidelijk zichtbaar; planten die in de schaduw staan groeien aanzienlijk groter dan degenen die direct aan de zon worden blootgesteld.

De Fijngevoelige Kunst van Handmatige Bestuiving

Een van de meest fascinerende aspecten van vanille is de manier waarop de bloemen moeten worden bestoven. Vanillebloemen kunnen zichzelf zelden voortplanten, en natuurlijke bestuiving gebeurt nauwelijks. Daarom is handmatige bestuiving vereist, waarbij elke bloem afzonderlijk met de hand wordt bestoven. Dit proces is delicaat en vereist precisie. Het stuifmeel is verborgen onder de bloem en moet zorgvuldig worden verplaatst om succesvol te bestuiven.

Na bestuiving duurt het ongeveer negen maanden voordat de vanillepeulen rijp zijn. Deze arbeidsintensieve cyclus zorgt ervoor dat vanille een waardevol product is. Gedroogde vanille kan tot wel 60.000 XFP zo’n 500 euro per kilo opleveren, terwijl groene, niet gedroogde peulen 18.000 XFP zo’n 150 euro per kilo opleveren.

De Belangrijke Rol van Micro-organismen

Micro-organismen spelen een belangrijke rol in de vruchtbaarheid van de bodem. Tijdens het composteren breken deze kleine organismen organisch materiaal af, waardoor de bodem wordt gevoed en de groei van gewassen wordt gestimuleerd. In sommige gevallen worden specifieke micro-organismen toegevoegd om dit proces te versnellen. Een veelgebruikte methode is het gebruik van Effectieve Micro-organismen (EM) om het composteerproces te optimaliseren en de tuin productiever te maken.

Paul legde uit dat EM, ofwel Effectieve Micro-organismen, een natuurlijke oplossing is die wereldwijd wordt ingezet om milieuproblemen aan te pakken, zoals bodemverrijking en waterzuivering. Deze techniek, ontwikkeld door een Japanse professor, wordt op grote schaal toegepast, zelfs in steden als Los Angeles om rivieren en vuilstortplaatsen te reinigen. Paul demonstreerde hoe hij EM-micro-organismen uit Australië importeerde en vervolgens vermeerderde, waardoor één liter EM kon worden uitgebreid tot wel twintig liter. Dit werd gebruikt voor landbouwtoepassingen en als drinkwater voor vee, een mooi voorbeeld van hoe moderne wetenschap traditionele landbouwpraktijken ondersteunt en versterkt.

Zo draagt de inzet van micro-organismen niet alleen bij aan duurzamere landbouwmethoden, maar ook aan bredere ecologische verbeteringen.

Kokospalmen en Hun Verzorging

Kokospalmen zijn een vertrouwd gezicht op de eilanden, maar niet alle bomen dragen evenveel vruchten. Dit komt doordat er zowel mannelijke als vrouwelijke kokospalmen zijn. De vrouwelijke palmen produceren aanzienlijk meer kokosnoten dan de mannelijke exemplaren. Bij het aanplanten van nieuwe bomen wordt er dan ook bewust gekozen voor vrouwelijke palmen om de opbrengst te vergroten. 

Paul liet ons zien dat je aan het ontkiemen van kokosnoten kunt zien of ze van een vrouwelijke of mannelijke bloem komen. Vrouwelijke kokosnoten ontkiemen vanuit het midden, terwijl mannelijke kokosnoten vanuit de zijkant ontkiemen. Vrouwelijke kokosnoten zijn zeldzamer dan mannelijke.

Het Belang van Compost

Terwijl we naar zijn kippen keken, wees Paul naar de composthoop: “Dit is de compost van de kippenmest, kokos en de stam van de kokosboom.” Hij legde uit hoe de compost na verloop van tijd verandert wanneer micro-organismen alles afbreken. Het resultaat is rijke, geurloze compost, ideaal voor de tuin. “Wanneer het nieuw is, kun je de kippenmest nog ruiken,” vertelde hij, “maar wanneer het klaar is, ruikt het als aarde.”

Een belangrijk advies dat hij gaf, was dat kippenmest niet direct op de groentebedden moet worden gebruikt. Hoewel de groenten hierdoor sneller groeien, verhoogt het de nitraatniveaus, wat schadelijk kan zijn voor de gezondheid. “Te veel nitraten kunnen kanker veroorzaken,” waarschuwde hij. Daarom is het beter om eerst compost te maken voordat het in de tuin wordt gebruikt.

Honing en de Bijenkorven

Naast hun landbouwactiviteiten houden ze ook bijen. Paul vertelde dat iedereen in de familie zijn eigen taken heeft. “Ik verzorg de tuin en de fruitbomen, terwijl mijn vriend zich bezighoudt met de bijen.” We kregen een kijkje in de bijenkorven, waar ze honing produceren. Om de bijen rustig te houden, gebruiken ze rook en dragen ze beschermende pakken.

De Moeilijkheden van Fruitbomen op Atollen

We liepen langs de velden waar ze pompoenen, bananen en papaja’s verbouwden, maar tot onze verbazing waren er geen mango’s of avocado’s. “De wortels van die bomen gaan te diep,” legde hij uit. “Zodra ze het zeewater raken, sterven ze.” Dit toont de uitdagingen aan van landbouw op een atol, waar de nabijheid van zeewater een groot obstakel vormt.

In het verleden probeerden ze loganbes te laten groeien, maar na een paar jaar stierven ook deze bomen. Ondanks alle uitdagingen blijft de gemeenschap innoveren en experimenteren met nieuwe gewassen.

Zeezout: Een Essentiële Bron van Mineralen

Naast het telen van groenten en fruit, produceren ze ook zeezout. “In één liter zeewater krijg je ongeveer 20 gram zout,” vertelde hij trots. Het proces van zoutwinning is eenvoudig: door verdamping van zeewater in verschillende bakken verkrijgen ze puur zeezout. “Dit zout bevat meer dan 90 mineralen die ons lichaam nodig heeft,” voegde hij toe.

Ze maken gebruik van gesloten ruimtes voor het verdampingsproces om vervuiling door vogels te voorkomen, wat zorgt voor zuiverder zout.

De Wonderen van Moringa

Een ander gewas dat we tegenkwamen was de Moringa-boom.  Paul prees de voedzame eigenschappen van Moringa: “In Zuid-Afrika planten ze veel van deze bomen voor mensen die zich geen melk kunnen veroorloven.” De bladeren van de Moringa-boom zijn rijk aan voedingsstoffen en worden zowel rauw gegeten als verwerkt tot thee of capsules.

Hij bood ons wat Moringa-bladeren aan, en velen van ons namen enthousiast een handjevol mee om toe te voegen aan smoothies of thee.

Pearl Farms en de Invloed van Klimaatverandering

Tijdens onze wandeling kwamen we langs enkele bungalows die werden gebruikt voor de gasten die vanuit Tahiti naar Tikehau komen voor vakantie. Paul legt uit dat deze bungalows oorspronkelijk waren gebouwd voor de parelkwekerijen op het eiland. Hoewel de parelkwekerijen nu kleinschaliger zijn dan vroeger, wordt er nog steeds actief parels gekweekt.

Hij legde uit dat de lagune van Tikehau niet ideaal is voor parelkwekerijen vanwege de waterkwaliteit. “Het water hier is niet zo geschikt als in Ahe of Rikitea, waar het kouder en helderder is.” De opwarming van het water door klimaatverandering heeft geleid tot een toename van algen, wat de parelproductie verder bemoeilijkt.

Zelfvoorzienende Landbouw

Paul en zijn gemeenschap planten alleen wat ze kunnen gebruiken of verkopen, om verspilling te voorkomen. Voor COVID gingen ze wekelijks naar het dorp, maar nu slechts eens in de drie à vier maanden. De gemeenschap werkt duurzaam en verkoopt hun producten aan dorpsbewoners en mensen op boten.

Terwijl we ons klaarmaakten om terug te keren naar onze boot, laadden we ons vol met verse producten: een paar kroppen sla, verse basilicum, munt, bananen, papaja’s, eieren, zeezout, scherpe rode pepers en honing. Maar we vertrokken ook met nieuwe inzichten. De Garden of Eden is werkelijk een groene oase.

Kortom, ik wil de zeilcommunity nogmaals uitnodigen om Île d’Eden te ontdekken. Verse groenten, fruit, kruiden, honing, zeezout en eieren zijn hier verkrijgbaar tegen zeer aantrekkelijke prijzen. Paul hoopt dat meer zeilers in de lagune deze kans grijpen om deze lokale producten te kopen.