Montserrat

Dan krijgen we het verlossende antwoordt waarop we hadden gewacht. De goedkeuring voor Rajesh zijn visum naar de Bahama’s. Vreugde, trots, blijdschap en een euforisch gevoel zijn de eerste emoties die door ons heengaan, maar direct daarna hebben we ook emoties als verdriet en een gevoel van verlies, want dit betekent dat we binnenkort afscheid zullen nemen van onze goede vrienden, die we tijdens het zeilen hebben gemaakt. We hebben altijd geweten als we eenmaal in het Noorden ter hoogte van Guadeloupe zullen zijn, dat de zeeën de crew van Mabul en ons naar andere landen zullen laten zeilen. Het voelt extra bijzonder als je met de crew van een andere boot zo’n bijzondere klik hebt, waardoor je besluit en om paar maanden samen richting het Noorden te zeilen, de feestdagen samen mee te vieren, samen landen te ontdekken en daar ook weer samen nieuwe mensen te ontmoeten. We zijn dan ook dankbaar voor de ervaringen en herinneringen die we hebben gedeeld met Mabul tot nu toe. We besluiten om ons afscheid nog iets verder uit te stellen en dat we nog een eiland samen zullen ontdekken en dat is Montserrat. 

In het stadje Deshaies, Guadeloupe, waar we uitchecken, is het erg druk door de dagjestoeristen die met bussen tegelijk daar zijn, vermoedelijke vanuit Pointe-a-Pitre waar de cruiseschepen aanleggen. Als we ’s avonds aankomen bij de dinghy aanlegsteiger om een lekkere pizza te gaan eten, blijkt de hele stad getroffen te zijn door stroomuitval. Dat wordt toch koken aan boord. De volgende ochtend zeilen we om 05.30 uur richting Montserrat. Een zeiltocht van 40 NM waar we ongeveer 7 uur over zullen doen. Het is nog donker als we het anker oplichten en koers zetten naar Montserrat. Onze oogjes zijn nog klein als we de zeilen hijsen en nemen daarna nog wat slaperig plaats in de cockpit, waarbij ik aan een opmerking van Rajesh moet denken over zijn brein. Rajesh zegt soms: “On the right side there is nothing left and on the left side there is nothing right.” Op dit moment voelt het zeker zo, na nachten heen en weer geslingerd te zijn op rollerige ankerplaatsen, waarbij je dan vaak geen oog dicht doet. Starend over het water, terwijl de zon langzaam opkomt achter de bergtoppen van Guadeloupe, waarvan we afscheid nemen, en Mabul die vlak achter ons zeilt, worden we langzaam wakkerder. De kleuren die de zonsopkomst met zich meebrengt levert een paar prachtige foto’s op. 

Van het eiland Montserrat had ik nog niet eerder gehoord, voordat de crew van Mabul ons meevroeg om dit eiland nog samen te gaan ontdekken. Het is een eiland dat door meerdere soorten natuurgewelden is getroffen, met als belangrijkste, Orkaan Hugo die op 17 september 1989 Montserrat trof en 90% van alle huizen en infrastructuur heeft vernietigd en later nadat net alles weer was opgebouwd in 1997 vernietigde de Soufrière Hills-vulkaan het zuidelijke deel van Montserrat. De Soufrière Hills-vulkaan, die nog steeds actief is en in de recente geschiedenis verschillende keren is uitgebarsten, met de belangrijkste uitbarstingen in 1997 en van 2010 tot 2019.

Zodra we dichterbij het zuidoosten van het eiland Montserrat zeilen is de weg die de vulkanische activiteit heeft achtergelaten door de pyroklastische stromen, dit zijn snel bewegende mengsels van heet gas, as en rots fragmenten die met hoge snelheden de hellingen van de vulkaan afdalen en alles op hun pad vernietigen, vanaf het water goed waarneembaar. Wat lijkt op een permanente wolk boven de top van de vulkaan, blijkt later het de naar zwavel ruikende gassen te zijn, die omhoogkomen, van de nog steeds actieve Soufrière Hills-vulkaan. Als we bij de zuidwestzijde van het eiland zeilen is de volledige verwoesting van de hoofdstad Plymouth te zien. Als we later tijdens een rondleiding op het eiland over een deel van dit verwoeste gebied lopen, blijkt dat er de hoogte van de hoeveelheid rots fragmenten en as tot bijna 3 verdiepingen is. De zwavelgassen, die naar rotte eieren ruiken, ruiken we goed aan de zuidwestzijde, waarbij we in eerste instantie denken dat er iets ligt te bederven in de vriezer of koelkast, maar we ons dan realiseren dat het de gassen van de Soufrière Hills-vulkaan komt. Langzaam zeilen we verder omhoog en vragen ons af hoe het voelt voor mensen die op dit eiland wonen om steeds maar weer geconfronteerd te worden met de onzekerheid die het met zich meebrengt om vlak bij een actieve vulkaan te wonen. In de verte zien we een boot met hoge snelheid op ons afkomen, waarbij we eerst snel kijken of we ergens zeilen wat misschien niet verboden terrein is, we zeilen immers dicht langs een uitsluitingszone dat verboden terrein is vanwege de aanhoudende vulkanische activiteit en het aanhoudend risico van nieuwe pyroklastische stromen, maar we zien dat we hier netjes rekening mee houden. Het is de maritieme politie, die polshoogte komen nemen waarom je daar zeilt. We worden via de VFH-radiokanaal 16 opgeroepen om te reageren en ze vragen ons met hoeveel personen we aan boord zijn, wat onze laatste aanloophaven was, naar welk land we zeilen en hoe lang we daar zullen blijven. Nadat ze tevreden zijn met onze antwoorden wensen ze ons een prettige dag en zie je ze verder varen naar Mabul, die dezelfde vragen krijgen. Het leuke van een VFH-radio is dat je kan meeluisteren met elkaars ondervragingen. Als we twee uur later aankomen in de baai van Montserrat zien we de boot van de maritieme politie al netjes aan de ankerboei ligt en maken we grapjes over dat hun werkdag er vast alweer opzit na zo’n drukke dag.

Beide kapteins gaan aan wal om ons allemaal bij de Douane en Immigratie aan te melden. Alles gaat vrij strikt hier op het eiland, maar na een uurtje is alles geregeld. Aan het einde van de dag komen we bij elkaar voor een sun-downer en maken we samen wat te eten. De volgende ochtend maken Jeroen Rajesh en ik een wandeling over het eiland. We krijgen een lift van een automobilist die ons de berg op ziet lopen en vertelt ons dat het volgende dorp nog wel even wandelen is. We besluiten om met hem mee te gaan en laten ons afzetten in het eerstvolgende dorp. Hier vinden we een bakker met vers brood en bolletjes en nemen dit mee voor zowel onszelf als voor Mabul. Het was een leuke wandeltocht terug naar de boot. ’s Middags is de crew van Mabul naar een Nationaal museum geweest over slavernij van het eiland, terwijl aan boord van My Motu de privé kapper van Jeroen en Rajesh weer voor een vlotte coupe heeft gezorgd.

’s Avonds spreken we af aan wal bij een bar en naast de crew van Mabul, ontmoeten we ook Vernaire en Allanas. Vernaire, die geboren en getogen is op het eiland Montserrat, werkt in het Nationaal museum, waar de crew van Mabul vanmiddag is geweest. Haar vriendin Allanas, geboren en getogen in Trinidad, woont alweer vier jaar op het eiland Montserrat en is piloot. Ze zijn het enige lesbische stel op het kleine eiland, met maar 3000 inwoners, waar homoseksualiteit nog niet zo vanzelfsprekend is en iedereen elkaar kent. Die avond eten we met zijn allen op de boot Mabul en hebben we een ongelofelijke leuke avond waar Allanas en Vernaire ons veel vertellen over hoe het leven verder gaat op het eiland Montserrat, onder de constante dreigingen van de actieve Soufrière Hills-vulkaan. Dat veel mensen hierdoor lijden aan het PTSD-syndroom en velen de mogelijkheid hebben gekregen om een nieuw leven op te bouwen in Engeland. Ook Vernaire heeft een aantal jaar in Engeland een nieuw leven proberen op te bouwen, maar haar liefde voor haar eiland Montserrat heeft haar in 2018 definitief doen terugkeren. Allanas vertelde ons nog over haar bijna vliegtuigongeluk, wat gelukkig goed is afgelopen. 

Het zuidelijke deel van het eiland, inclusief de vulkaan en het omliggende gebied, is nu een uitsluitingszone en is verboden terrein vanwege de aanhoudende vulkanische activiteit en het aanhoudend risico van nieuwe pyroklastische stromen, met speciale toestemming van de politie en een gids was het mogelijk voor ons om de volgende ochtend door dit gebied te lopen. Al lopend door een soort maanlandschap met her en der nog resten van een gebouw waaruit nieuwe begroeiing zich vormt, proberen we ons in te leven hoe het moet zijn geweest voor de mensen die hier hebben gewoond en hun hele hebben en houden hebben moeten achterlaten. Ruim drie verdiepingen hoger lopen we nu, dan toen alles hier nog levendig was. Werkelijk onbeschrijfelijk. We komen langs de daken van een school, een kantoor en zelfs het huis van de beroemde zanger Arrow, uit Montserrat, wiens echt naam Alphonsus Cassell is en in 1982 de hit “Hot Hot Hot” heeft gehad dat een hit werd over de hele wereld. Eind jaren zeventig en begin jaren tachtig werd Montserrat een populaire bestemming voor opnamestudio’s voor muzikanten die op zoek waren naar een unieke, geïsoleerde locatie voor hun opnames. Een van de beroemdste opnamestudio’s op het eiland was AIR Studios Montserrat, die in 1979 werd opgericht door de Britse producer en muzikant Sir George Martin. Deze studio werd gebruikt door vele beroemde muzikanten, waaronder Paul McCartney, Duran Duran, The Police en Stevie Wonder. Een andere beroemde opnamestudio op Montserrat was Carib Sound Studios, die werd gebruikt door artiesten als Elton John, Mariah Carey en Jimmy Buffett. Het Montserrat Volcano Observatory (MVO) is verantwoordelijk voor het monitoren van de nog actieve Soufrière Hills-vulkaan op Montserrat. Hier bekijken we een film over de historie van de Soufrière Hills-vulkaan en ontmoeten we, José een vulkanoloog uit Spanje die hier nu 6 maanden werkt. Allanas en Vernaire hebben ons allemaal uitgenodigd die avond om uit eten te gaan bij “restaurant uncle”. Ook José de vulkanoloog schuift aan en zo ontstaat er wederom een avond vol gezelligheid en heerlijk eten. Als we aan het einde van de avond afscheid nemen van José, Allanas en Vernaire, wordt het ook een afscheid van de crew van Mabul. Zij zeilen al vroeg in de ochtend verder naar Antigua, terwijl wij rond een uur of 11 verder zullen zeilen naar Saint Martin. Hopelijk zien we ze terug in Guatemala over ongeveer zeven maanden. Op de valreep krijgen we nog een aantal mooie foto’s van Allanas, die ze heeft gemaakt vanuit haar vliegtuig over de baai en onze boten. We zijn maar drie dagen op Montserrat geweest, maar het voelt alsof we vriendschappen hebben gesloten met mensen die we ons halve leven al kennen. Dit is nu de schoonheid van het zeilen.